Ken je dat? Dat je je om iets heel kleins schuldig voelt tegenover jezelf of een ander? Bijvoorbeeld omdat ik zou bijhouden hoeveel ik drink (voor mijn nieren) en dat niet heb gedaan of niet meteen dat glas water opschrijf. Of omdat ik alleen voor mijn kinderen jus d’orange pers en niet voor mijn man terwijl er domweg niet genoeg sinaasappels zijn en hij óók nog slaapt en dat ècht wel begrijpt.
Wat is dat toch?!
Ik weet in ieder geval dat ik mezelf iets aandoe wat krom is, dus zoek ik maar meteen eens uit hoe het zit. Ik gebruik daarvoor tools van de schematherapie. Okay, let the search begin…..
Fysiek
Het schuldgevoel voel ik in mijn hart als zwart plekje of put en in mijn middenrif. ‘T doet iets met mijn adem, het is bijna een schrikreactie.
Wie voelt zich schuldig?
Ik voel dat het in ieder geval een kindmodus is die zich schuldig en slecht voelt. Een bang haasje dat terugschrikt omdat het iets verkeerd heeft gedaan. En misschien bang is om verlaten te worden? Het voelt raak maar ik weet niet zeker of het klopt. Ik voel nu opeens veel angst. Ik weet dat terugschrikken-omdat-ik-iets-fout-heb-gedaan iets is wat ik als kind frequent ervaarde. Ik voelde dan dat mijn moeder haar liefde terugtrok, zo eng, zo bang om zo verlaten/alleen te zijn.
Maar hoe klopt dat dan bij dat ik iets doe waarbij ik me schuldig voel tegenover mezelf; dat is eigenlijk iets raars toch? Bij mijn man en de jus kan ik het me nog een beetje voorstellen: [in een mannelijke holbewonersstem:]”O, voor mij geen jus gemaakt?” “Pats” [klap in gezicht] “Slechte vrouw!” en man loopt deur uit om mij en de kinderen te verlaten. Ahum, realistisch is misschien anders, maar hé..!
Ook mijn vader verliet mij wel eens bedenk ik me nu, door te zeggen dat ik niet van hem hield.
Gesprek tussen mijn Gezonde Volwassene en het Angstige Kind
Ik ga nu even een “live’-conversatie voeren tussen Gezonde Volwassene (GV) en het angstige/kwetsbare kind (AKK). Hierbij visualiseer ik de GV en het AKK en laat ze om beurten spreken. Ik vertrouw op wat er bovenkomt en corrigeer het gesprek niet. Onderstaand leest heel snel maar er zit steeds best wat tijd tussen de zinnen; de reacties van de een op de ander vergen wat tijd omdat ik me steeds moet inleven in de ander, moet schakelen. Omdat ik het nu al een paar keer heb gedaan, gaat het makkelijker.
GV: Ha meisje, hoe gaat het?
…
AKK: Ik voel me stom en slecht. Ik ben echt niet goed. Ik verdien straf en om niet gewaardeerd te worden.
…
GV: Hoho meisje, wie vertelt je dat?
…
AKK: Ja, ik weet het gewoon. Ik weet nu echt wel dat dat zo is, het is me vaak genoeg verteld. En als ik iets niet doe wat ik wel had moeten doen omdat dát goed is, dan weet ik dat nu zelf en ga ik alvast in de hoek staan en straf ik mezelf (alvast) door te zeggen dat ik slecht ben.
…
GV: O meisje, ik heb enorm met je te doen. Je bent veel te hard voor jezelf. Je verdient het om gekoesterd te worden. [AKK: ???] Kom maar uit de hoek….. [AKK doet dit aarzelend.] [GV pakt haar hand, kijkt haar liefdevol aan en zegt:] Liefje, je bent mooi en goed…. [AKK ontvangt dit ietwat niet begrijpend.] Ehm, ik weet niet zo goed wat ik nog meer kan zeggen want dat is het eigenlijk: je bent mooi en goed.
AKK: Ja maar, wat als ik nou geen jus d’orange maak voor …. Dan ben ik toch slecht?
…
GV: Nee meisje, dan ben je niet slecht.
…
AKK: Ja maar, dan doe ik iemand tekort en sluit ik hem buiten en dan heeft die pijn en dat heb ik gedaan en dat is slecht.
…
GV: Diegene is verantwoordelijk voor zijn eigen reactie. Jij sluit toch niemand buiten? Je perst jus voor jou en je kinderen.
…
AKK: Ja, maar diegene kan het toch zo voelen?
…
GV: Ja, dat kan, maar hij kan ook andere dingen voelen zoals dat het fijn is dat je de kinderen hebt verzorgd of dat hij ook jus wil maar dat dat er niet meer is. Dat hij boos zou worden op jou omdat je hem buitensluit is niet zomaar logisch.
Help, ik loop vast!
Ik merk dat ik een beetje vastloop in dit gesprek. Het eerste deel om het kind uit de hoek te halen en te troosten en liefde te geven is raak, dat voel ik aan mijn water.
Maar voor het echt ontkrachten van de door het kind aangenomen logica, heb ik nog iets extra’s nodig.
Ik besluit de situatie eens voor te leggen aan mijn man.
Niet altijd lukt het in één keer, zo’n intern gesprek. Mijn GV is ook nog groeiende, dus soms weet ik het gewoon (nog) even niet. En het is goed GV-ig gedrag als de ene GV een andere GV om hulp vraagt, nie-waar?
Lees hier het vervolg.
1 Comment